Kaapse vlaktes Kaapstad - Zuid-Afrika

Zuid-Afrika Kaapse vlaktes

De inhoud van deze pagina is ontstaan met toestemming van http://www.capeflats.org.za/. Copyright behoort aan de auteur, Vincent Williams. Als u een kopie, of een enkel deel van deze pagina wilt gebruiken e-mail dan naar eerst naar vincent@capeflats.org.za en vraag om toestemming. Dit is een verzameling van bewerkte teksten. Bezoek zijn pagina voor een meer volledig beeld van de Kaapse vlaktes.

De Kaapse vlaktes

De uitdrukking Kaapse vlaktes verwijst duidelijk naar een vlak, uitgestrekt zanderig gebied wat zich bevindt in de buitenwijken van de stad Kaapstad. Het werd op een juiste manier omschreven (denk ik) als de: „vuilnisbelt van de apartheid“ en het was hier waar de gekleurde mensen naartoe werden verplaatst, dit als uitvloeisel van de beruchtte Group Areas Act.

Ondanks de manier waarop de Kaapse vlaktes werden gecreerd en de bijzonder moeilijke omstandigheden waaronder de mensen hun strijd voeren om te overleven, vindt men een zeer specifieke atmosfeer op de Kaapse vlaktes, een atmosfeer die onstond toen nieuwe gemeenschappen werden toegevoegd en gesticht en de mensen leerden, ondanks de slechte situatie, om er het beste van te maken.

Voor mij, eenvoudigweg het meest typerende kenmerk van de Kaapse vlaktes is, „zijn mensen“. Bezoekers van de Kaapse vlaktes hebben het vaak over het „Kaapse gevoel voor humor“, het vermogen van de mensen die leven op de Kaapse vlaktes om te kijken naar de zonnige kant van zaken. Uiteraard maakt dit deel uit van eeen zogenaamd verdedigingsmechanisme, iets wat de Amerikaanse activist en dichter, Maya Angelou „het masker“ noemt. Echter het is juist dit masker wat de mensen van de Kaapse vlaktes staande heeft gehouden, ondanks het feit dat het lot zich vaak tegen hun heeft gekeerd.

Maar wie zijn nu die mensen van de Kaapse vlaktes

Als u van mij verwacht dat ik u een uitgebreid of een beknopt antwoord op deze vraag ga geven dan moet ik u helaas teleurstellen. In wezen tarten de mensen van de Kaapse vlaktes iedere beknopte omschrijving en het is juist dit onvermogen om ze vast te pinnen en er een sticker op te plakken wat ik zo buitengewoon opwindend en uitdagend vind. Mijn buurman en ik mogen dan naast elkaar wonen, echter tegelijkertijd bestaat er een wereld aan verschil. Wat we echter gemeenschappelijk delen is, we komen allebei van de Kaapse vlaktes, of zoals wij zeggen– vannie Toun.

De taal op de Kaapse vlaktes

Binnen de samenhang van Zuid Afrika komen 11 verschillende talen voor, slechts drie zijn min of meer van toepassing in Kaapstad, namelijk Engels, Afrikaans en Xhosa. Hoewel de meeste mensen op de Kaapse vlaktes worden veronderstelt Afrikaans te spreken, spreekt men in feite echter een taal die men gewoonlijk „Kapie-taal“ noemt. Het is voornamelijk Afrikaans maar er komen tevens zowel Engelse als sommige Xhosa woorden in voor en het is daarnaast niet ongewoon voor de oudere mensen om enige Nederlandse woorden te gebruiken. Het probleem ligt zowel in de combinatie als de verbastering van deze talen met als resultaat de Kapie-taal, een en ander betekent dat uiteindelijk de gesproken taal sterk afwijkt van de originele talen.

Het meest interessante aspect van de taal op de Kaapse vlaktes is, het is dynamisch en voortdurend onderhevig aan een veranderingsproces omdat zowel nieuwe ervaringen als situaties worden opgenomen in de taal. Het is tevens een taal met een sterke expressie waarbij woorden worden gebruikt die nu niet direct betrekking hebben op het onderwerp van de discussie, ze schilderen echter een beeld op een manier die ondenkbaar is in de Engelse taal. Een goed voorbeeld hiervan is de uitspraak dat een klein kind, dat niet wil lopen maar daarentegen graag wordt rondgereden, „wil net voetjies hang“. Letterlijk vertaald, het kind „wil alleen maar haar voetjes laten hangen“. Wat is nu de correlatie tussen autorijden en „voetjies hang“? De voeten van een klein kind kunnen de vloer niet aanraken als ze in de auto zit, maar ze hangen ergens in de lucht ...

Hieronder vindt u aantal eigenaardige uitdrukkingen die de mensen op de Kaapse vlaktes gebruiken. Veel ervan zijn redelijk grof maar ik ga mij hiervoor niet verontschuldigen, het is namelijk karakteristieke manier van praten voor de mensen van de Kaapse vlaktes en het is bepaald niet ongewoon.

Sommige uitdrukkingen zijn moeilijk te vertalen en is het relatief moeilijk om uit leggen wat de juiste betekenis is. Afhankelijk van de samenhang waarin ze gebruikt worden kunnen ze een verschillende betekenissen hebben maar ik ga mijn best doen een en ander te verklaren.

Muziek van de Kaapse vlaktes

De verscheidendheid aan muziek, wat ik samengevat de „Muziek van de Kaapse vlaktes“ noem, is een afspiegeling van de diverse stijlen van zowel de muziek als de opkomende artisten. Het strekt zich uit van het traditionele geluid van Amampondo tot de meer Westerse soul/R&B muziek van Vicky Sampson tot een combinatie van opera en traditionele songs van de sopraan Sibongile Khumalo, kortom de Kaapse vlaktes zijn gezegend met een keur aan muzikaal talent. Niet te vergeten de vele verschillende jazzmuzikanten zoals Basil Coetzee, Winston Mankunku, Ezra Ngcukana en Robbie Jansen, die allemaal hebben bijgedragen tot de ontwikkeling van het uinieke geluid van de Zuid Afrikaanse jazz.

Woonoorden op de Kaapse vlaktes

De Kaapse vlaktes bestaan uit een groot aantal woonoorden waar de meerderheid van zowel de gekleurde als de zwarte Afrikaanse mensen leven. Overeenkomstig de samenstelling van de bevolking zijn de meeste woonoorden gekleurde woonoorden en slechts vier bestaan uit voornamelijk zwarte Afrikaanse bewoners.

Zelfs met uitheems klinkende namen als Bishop Lavis, Steenberg, Hannover Park, Bonteheuwel, Manenberg, Elsies River, Langa (Sun), Nyanga (Moon), Gugulethu (Our pride), Khayelitsha (Our new home) en vele andere, is het leven in de woonoorden nu niet bepaald voor zwakkelingen. De woonorden zijn hoofdzakelijk sombere plaatsen en de omschrijving „stedelijke getto’s“ doet de waarheid geen geweld aan. De huizen zijn over het algemeen klein en overbevolkt en in de meeste woonorden komen enorm veel flatwoningen voor die ook relatief klein zijn en vaak dienen als een broedplaats voor activiteiten van gangsters en andere onverkwikkelijke zaken.

Na het vorige zou u waarschijnlijk verwachten dat ik bijzonder negatief en afkeurend sta ten opzichtte van de woonoorden ......... ja, uiteraard, omdat ik van mening ben dat iedereen het recht heeft op een fatsoenlijk onderdak. Echter tegelijker tijd is het woonoord een aangename plaats om te verblijven.

Als u de auteur wilt vergezellen op een tour over de Kaapse vlaktes, om meer te leren over zijn unieke mensen, talen en atmosfeer, ga dan naar http://www.capeflats.org.za/. Een citaat van zijn website:

„Deze pagina’s worden opgedragen aan de mensen van de Kaapse vlaktes, niemand uitgesloten. Ikzelf kom van de Kaapse vlaktes. Echter ik ben bevoorrecht en heb de kans gekregen om meer uitgebreidde ervaringen op te doen. Ik kan evenwel niet vergeten, en ik wil ook niet vergeten, waar ik vandaan kom. Dit is mijn specifieke manier van het betuigen van hulde aan alle mensen van de Kaapse vlaktes, zonder hen zou ik een „alledaagse“ Zuid Afrikaan geweest zijn.

Vincent Williams